De erwtenman
De Sint-Janskathedraal in ’s-Hertogenbosch is een van de mooiste gotische bouwwerken van Nederland. Maar naast haar indrukwekkende architectuur en kunstwerken, herbergt de kathedraal ook een bijzonder figuur: de erwtenman. Deze grappige en wat mysterieuze bewaker is een van de vele beeldhouwwerken op de kathedraal en heeft een unieke plek in de harten van de Bosschenaren veroverd.
Wie is de erwtenman?
De erwtenman, zoals hij liefkozend wordt genoemd, is een beeld van een man die zit te genieten van een pannetje met erwten. Hij is afgebeeld met een dikke buik, een tevreden gezicht en een lepel in zijn hand. Dit beeldhouwwerk is te vinden hoog op de buitenkant van de kathedraal en maakt deel uit van een lange traditie waarin bouwmeesters en kunstenaars humoristische figuren verstopten in hun werk.
Een knipoog naar het dagelijkse leven
De erwtenman symboliseert het alledaagse leven en voegt een speels element toe aan het anders zo statige gebouw. Hij is geen heilige of belangrijk figuur uit de geschiedenis, maar gewoon een man die van zijn eten geniet. Dit beeld laat zien dat er naast religieuze en serieuze thema’s ook ruimte is voor humor en relativering in de gotische bouwstijl. Voor de bezoekers van de kathedraal is het een leuke verrassing om tussen alle religieuze figuren ineens een man met een bord erwten te zien.
Een verhaal van verborgen betekenis?
Hoewel de precieze bedoeling van de erwtenman niet bekend is, doen er verschillende verhalen de ronde. Sommigen denken dat hij een knipoog is naar de eenvoudige Bosschenaar van toen, die leefde van bescheiden gerechten zoals erwten. Anderen geloven dat het beeld een verborgen boodschap bevat over genieten van de kleine dingen in het leven. Wat de ware betekenis ook is, de erwtenman blijft een geliefde figuur die bezoekers aan het lachen maakt.
Luchtboogbeeld van de erwtenman
Een van de vele luchtboogbeelden die de buitenkant van de Sint-Janskathedraal sieren, verbeeld ook de erwtenman. Luchtbogen zijn architectonische elementen die niet alleen dienen om het gewicht van de kathedraal te verdelen, maar in het geval van de Sint-Jan ook versierd zijn met bijzondere beeldhouwwerken.
Het luchtboogbeeld van de erwtenman, hoog boven de grond, lijkt misschien klein en onbeduidend, maar het is juist deze verborgen plek die het beeld zijn charme geeft. Bezoekers moeten echt omhoog kijken om hem te ontdekken, waardoor het lijkt alsof de erwtenman in alle rust, ver weg van het drukke leven, van zijn maaltijd geniet. Dit luchtboogbeeldje is een van de grappigste en meest herkenbare details van de kathedraal.
Naam van de stichting
Vanwege de boeiende verhalen, de tot de verbeelding sprekende figuur van de Erwtenman en de verbondenheid met de Sint-Janskathedraal, hebben we de Erwtenman als naam gekozen voor de stichting.